จากข้อความในหนังสือเชิญเข้าร่วมโครงการประชุมการพัฒนารูปแบบการจัดบริการด้านการส่งเสริมและป้องกันโรคไม่ติดต่อในชุมชน ประจำปี งบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๘ ระหว่างวันที่ ๑๖ - ๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๘ ณ ห้องประชุมแกรนด์ ไดมอนด์ บอลรูม อาคารอิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ความว่า
" ด้วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ได้กำหนดนโยบายคนไทยห่างไกลโรคและภัยสุขภาพ ส่งเสริมสุขภาพทุกมิติ และวิถีชีวิตเพื่อสุขภาพ ซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น อย่างต่อเนื่อง การดำเนินงานมุ่งเน้นการสร้างความตระหนักรู้และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน ควบคู่ไปกับการพัฒนาระบบเฝ้าระวังและการจัดการโรคที่มีประสิทธิภาพการพัฒนาระบบข้อมูลที่มีคุณภาพ จะช่วยสนับสนุนการวางแผนและการดำเนินมาตรการส่งเสริมสุขภาพที่เหมาะสม เข้าถึงกลุ่มเสี่ยง ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถติดตามประเมินผลการดำเนินงานได้อย่างเป็นระบบอันจะนำไปสู่การลดอัตราการ เกิดโรคและภาวะแทรกซ้อนในประชาชน รวมถึงการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง อย่างยั่งยืน เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งกลไกลระดับอำเภอสู่การขับเคลื่อนนโยบายคนไทยห่างไกลโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เป็นไปอย่างต่อเนื่องมีประสิทธิภาพ"
จากข้อความด้านบนนี้ เกี่ยวข้องกับ รพ.สต.แต่ละแห่งอย่างไร? มีผลต่อการปฎิบัติงานข้างหน้าต่อไปอย่างไร ?
ความเกี่ยวข้องของข้อความกับ รพ.สต. แต่ละแห่ง จากข้อความนี้ ก็คือสะท้อนนโยบายและแนวทางการทำงานของกระทรวงสาธารณสุขที่มีผลโดยตรงต่อโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักที่ทำงานในระดับพื้นที่ใกล้ชิดกับประชาชน โดยมีความเกี่ยวข้องดังนี้
1. บทบาทของ รพ.สต. ในการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค
รพ.สต. เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบดูแลสุขภาพประชาชนในระดับตำบล จึงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพทุกมิติและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนตามนโยบายคนไทยห่างไกลโรคและภัยสุขภาพ
2. การเฝ้าระวังและจัดการโรคในชุมชน
รพ.สต. ต้องมีระบบเฝ้าระวังโรคและการจัดการโรคที่มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในชุมชน
3. การใช้ข้อมูลคุณภาพเพื่อวางแผนและติดตามผล
รพ.สต. จะต้องพัฒนาระบบข้อมูลและรายงานที่มีคุณภาพ เพื่อสนับสนุนการวางแผนมาตรการส่งเสริมสุขภาพที่เหมาะสมและสามารถติดตามประเมินผลการดำเนินงานได้อย่างเป็นระบบ
4. การเข้าถึงกลุ่มเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ
รพ.สต. มีหน้าที่สำคัญในการระบุและเข้าถึงกลุ่มเสี่ยงในชุมชน เพื่อดำเนินมาตรการป้องกันและดูแลสุขภาพอย่างตรงจุด
5. การยกระดับคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
รพ.สต. ต้องมีบทบาทในการดูแลและติดตามผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอย่างต่อเนื่อง เพื่อช่วยลดภาวะแทรกซ้อนและยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในชุมชน
ผลต่อการปฏิบัติงานของ รพ.สต. ในอนาคต ได้แก่
1. การปรับบทบาทและหน้าที่ให้สอดคล้องกับนโยบาย
รพ.สต. จะต้องเน้นการทำงานเชิงรุกในการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค โดยเฉพาะการสร้างความตระหนักรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบ
2. พัฒนาระบบข้อมูลและการรายงาน
ต้องมีการพัฒนาระบบฐานข้อมูลสุขภาพที่มีคุณภาพและทันสมัย เพื่อใช้ในการวางแผนและติดตามผลการดำเนินงานอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ
3. เสริมสร้างศักยภาพบุคลากร
บุคลากร รพ.สต. จะต้องได้รับการฝึกอบรมและพัฒนาทักษะด้านการเฝ้าระวังโรค การจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และการใช้ข้อมูลเพื่อการวางแผน
4. การทำงานร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ ในชุมชน
รพ.สต. ต้องสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับกลุ่มชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุข และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อขับเคลื่อนนโยบายและมาตรการส่งเสริมสุขภาพอย่างมีประสิทธิภาพ
5. การติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง
การติดตามผลการดำเนินงานและประเมินผลจะต้องเป็นกิจกรรมประจำ เพื่อปรับปรุงและพัฒนาการให้บริการและมาตรการส่งเสริมสุขภาพให้เหมาะสมกับสถานการณ์ในพื้นที่
สรุป ข้อความที่กล่าวถึงข้างบนสุดนี้ ชี้ชัดถึงนโยบายระดับชาติที่ส่งผลโดยตรงต่อการทำงานของ รพ.สต. แต่ละแห่ง โดย รพ.สต. จะต้องปรับปรุงและพัฒนาการทำงานในทุกมิติ ตั้งแต่การส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค การใช้ข้อมูลเชิงคุณภาพ การดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ไปจนถึงการสร้างความร่วมมือในชุมชน เพื่อให้การดำเนินงานสอดคล้องกับนโยบายและสามารถลดปัญหาสุขภาพในประชาชนได้อย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพในอนาคต
เอกสารอ้างอิง :
1.ประชุมการพัฒนารูปแบบการจัดบริการด้านการส่งเสริมและป้องกันโรค ไม่ติดต่อในชุมชน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568. ประชุมการพัฒนารูปแบบการจัดบริการด้านการส่งเสริมและป้องกันโรค ไม่ติดต่อในชุมชน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568 [Internet]. Google Docs. 2025 [cited 2025 Jul 13]. Available from: https://docs.google.com/forms/d/1iY833r9D8ENVL_WWp77j60pxCL3-TDYwMyL8XEf7_4A/viewform?pli=1&pli=1&edit_requested=true
